Tik Bozukluğu Nedir?
Tik bozukluğu; kişinin istemsiz olarak yaptığı ritmik olmayan olağan dışı hareketler ve ses çıkarma eylemleri olarak tanımlanabilir. Tik bozukluğu hareketlerini kişinin kontrol etmesi mümkün değildir. Kişi kendini zorladığında bir süre durdurabilir fakat bu tik bozukluğunun geçtiği anlamına gelmez. Bir süre sonra tik bozukluğu yeniden başlar. Çünkü tik bozukluğu tedavi edilmesi gereken bir nedeni arkasında saklamaktadır. Uykuda tik hareketleri gerçekleşmez.
Hangi Aşamada Tik Diyebiliriz?
Bir harekete tik bozukluğu diyebilmek için en az 3 ay gözlenmesi gerekir. Daha kısa sürede olan ve bitenlere geçici tik bozukluğu denir. Geçici tikler üstüne gidilmediği ve kişiye baskı yapılmadığı sürece birkaç ay içinde kaybolacaktır. Ancak sürekli tikler hakkında kişiyi (özellikle çocukları) uyarmak tik bozukluğunun ilerlemesine neden olabilir.
Tik Neden Olur?
-> Tiklerin kaygı ve stres sebebiyle olma ihtimali yüksektir. Öyle ki fazla stres altında kalınan dönemlerde tik hareketlerinde artış görülür.
-> Özellikle çocukluk çağında yaşanan bazı olaylar tikleri tetikleyebilir. Çocuğun anne karnında yaşadığı problemler de tik oluşturabilir.
-> Genetik sebeplerle olabilir.
-> Ateşli enfeksiyon hastalıkları sebep olabilir.
-> Beyinde bazı yapısal bozukluklardan kaynaklanma ihtimali vardır. Obsesif komplusif bozukluk ya da hiperaktiflik buna örnektir.
Tikler ikiye ayrılır:
1. Motor Tikler
Basit Motor Tikler: Vücudun herhangi bir bölgesini oynatmayla olan tiklerdir. Gözleri kırpma, kaşları kaldırma, boynu çevirme gibi hareketlerdir.
Kompleks Motor Tikler: Kıyafetlerini çekiştirme ya da düzenleme, koklama ve dokunma gibi hareketlerdir.
2. Vokal Tikler
Basit Vokal Tikler: Burun çekme, dişleri tıslatma, boğaz temizleme gibi sese dayalı eylemlerdir.
Kompleks Vokal Tikler: Bazı sözleri sürekli tekrarlama, küfür etme, duyulan şeyleri tekrarlama gibi eylemlerdir.
Tik Nasıl Tedavi Edilir?
Tik bozukluğunda aile desteği çok önemlidir. Tik bozukluğu tedavi edilmese bile genellikle kendiliğinden geçer. Fakat çocukların sosyal ve okul başarısını etkileyebileceği için öncelikle bir uzmana danışmak gerekir. Çocuğun bir şeylere odaklanınca, televizyon izlerken ya da sıkılınca tik hareketlerinin artacağı yönünde bilgilendirilmesi gerekir. Tik genellikle psikolojik bir rahatsızlık olarak ele alınır. Psikolojik tedavi, ilaçlarla desteklenir. Bu tedavilerde hastaların %80’inde başarı sağlanmaktadır. Fakat tedavinin hastane kadar sosyal çevre boyutu da önemlidir. Özellikle tik bozukluğu yaşayan çocukları hiçbir şekilde uyarmamak çok önemlidir. Uyarmanın kesinlikle bir faydası olmaz. Aksine çocuğun kaygısını artırır ve strese girmesine sebep olur. Stres zaten tik oluşmasının en önemli nedenidir. Aile tedavideki en büyük unsurdur.
Yorum Yaz (Facebook)